احمد مجد الاسلام كرمانى
305
سفرنامه كلات ( فارسى )
هرگز قرهسوران در راه نميگذارد بلى هر وقت تظلمى به او كردند كه فلان قافله را در فلان جاده زدهاند فورا چند نفر سوار معين نموده مبلغى از صاحبان اموال مسروقه براى مخارج حركت آنها دريافت نموده ميروند به آن اطراف و در راه از هر جا كه عبور كنند سورسيات از كدخدايان گرفته ميچرانند و اگر واقعا با دزدها مصاف شوند اموال را پس گرفته با حاكم تقسيم ميكنند و مبلغى هم در كتابچه خرج پاى دولت مينويسند كه براى سركوبى اشرار كه در فلان نقطه بناى شرارت و ياغىگرى و دزدى گذاشته بودند فلان مقدار سوار و پياده حركت داده به حمد اللّه از اقبال دولت آنها را دستگير نموده بسزاى خودشان رسانيديم و اموال مردمرا بدون نقيصه به آنها پرداختيم اما در اين جنگ دو نفر سواره و سه نفر پياده كشته شدند و ده اسب هم تلف شد چند نفر هم مجروح هستند و به ورثه مقتولين هركدام سيصد تومان نقد و سالى سى تومان مواجب داديم و براى مخارج مجروحين هم فلان مبلغ و قيمت اسبهاى دولتى هم پانصد تومان پرداخته شد كه عوض آنها را خريدارى نموده باشند و مكرر اتفاق افتاده كه در اين مواقع براى فتوحات موهومه از دولت استدعاى اضافه مواجب و امتياز و خلعت هم كردهاند ، بلى فقط چيزى كه لازم است آنكه جزئى تعارفى برئيس تلگرافخانه بدهند تا او هم راپورت بلند بالائى بدولت بدهد و فتوحات حاكم را بشمارد تا شاهد ادعاى حاكم باشد و به همين ملاحظه است كه حكام هر ولايتى در سال مبلغى مقررى برياست تلگرافخانه « 1 » آن ولايت ميدهند علاوه از خلعت و انعام
--> ( 1 ) در ايران تلگراف اول بار در سال 1275 ه ق ( 1858 - 9 ب م ) بين تهران و كاخ سلطنتى سلطانيه داير شد ، جريان امر چنين بود كه در زمان سلطنت ناصر الدينشاه ، ميرزا آقا خان نورى ، صدر اعظم وقت ، در ضمن گزارش روزانه ، خبر اختراع جديدى ( تلگراف ) را بعرض شاه رسانيد ، و وى مقرر كرد كه اين اختراع در ايران مورد استفاده قرار گيرد . پس از آزمايشهاى اوليه كه در مدرسه دار الفنون و بين باغ سلطانى ارگ و باغ لالهزار به عمل آمد ، دستور داده شد كه بين باغ سلطانيه ( باغ ييلاقى شاه ) و تهران سيم تلگراف كشيده شود -